Ένα περιφερειακό Κέντρο υπό την αιγίδα του UN Tourism
Το Κέντρο Έρευνας και Παρακολούθησης του Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στην Ανατολική Μεσόγειο (RMCMED) λειτουργεί υπό την αιγίδα του UN Tourism, του εξειδικευμένου οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τον τουρισμό (πρώην Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού – UNWTO).
Η συνεργασία αυτή έχει θεσμοθετηθεί μέσω Μνημονίου Συνεργασίας (Memorandum of Understanding – MoU) μεταξύ του UN Tourism και του Υπουργείου Τουρισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας
Το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UN Tourism) και του Υπουργείου Τουρισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας για την ίδρυση του Κέντρου Έρευνας και Παρακολούθησης του Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στην Ανατολική Μεσόγειο:
- υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2021,
- ανανεώθηκε τον Ιούνιο του 2024.
Το Μνημόνιο παρέχει το διεθνές θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του Κέντρου και διασφαλίζει την ευθυγράμμισή του με τα πρότυπα, τις μεθοδολογίες και τις στρατηγικές προτεραιότητες του UN Tourism για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
Τι σημαίνει αυτή η συνεργασία στην πράξη
Η συνεργασία μεταξύ του RMCMED και του UN Tourism βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις αρχές που αποτυπώνονται στην Κοινή Δήλωση της Μεσσηνίας της 7ης Οκτωβρίου 2024:
Επιστημονική τεκμηρίωση ως βάση για τη χάραξη πολιτικής και τον στρατηγικό σχεδιασμό
Το Κέντρο παρέχει στις κυβερνήσεις και στους φορείς χάραξης πολιτικής της περιοχής συγκρίσιμα, αξιόπιστα και επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα, τα οποία υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων.
Αξιοποίηση της υφιστάμενης γνώσης
Το Κέντρο βασίζει το έργο του στη μέτρηση και τη συστηματική παρακολούθηση ως θεμέλιο για πολιτικές που στηρίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, αξιοποιώντας την πολύχρονη εμπειρία, τις μεθοδολογίες και το έργο που έχει αναπτύξει ο UN Tourism σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη του.
Ενιαίο μεθοδολογικό πλαίσιο
Η αξιολόγηση των επιπτώσεων του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού πραγματοποιείται με βάση τις τρεις διαστάσεις της βιωσιμότητας — οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική — σύμφωνα με το Στατιστικό Πλαίσιο για τη Μέτρηση της Βιωσιμότητας του Τουρισμού (Measuring the Sustainability of Tourism – MST), το οποίο έχει αναπτυχθεί από κοινού από τον UN Tourism και τη Στατιστική Υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών (UN Statistics Division) και έχει εγκριθεί από την Επιτροπή Στατιστικής των Ηνωμένων Εθνών.
Η συνύπαρξη αυτών των τριών πυλώνων — της εθνικής θεσμικής κατοχύρωσης μέσω του Υπουργείου Τουρισμού της Ελλάδας, της περιφερειακής πολιτικής υποστήριξης μέσω της Κοινής Δήλωσης της Μεσσηνίας και της διεθνούς θεσμικής συνεργασίας με τον UN Tourism — προσφέρει στο Κέντρο ένα σταθερό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο για την ανάπτυξη της ερευνητικής και παρατηρησιακής του δραστηριότητας.
Μια στρατηγική συνεργασία που επιβεβαιώθηκε στη Μαδρίτη (Φεβρουάριος 2026)
Τον Φεβρουάριο του 2026, κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία του UN Tourism στη Μαδρίτη μεταξύ της Υπουργού Τουρισμού της Ελλάδας, Όλγας Κεφαλογιάννη, και της Γενικής Γραμματέως του UN Tourism, Shaikha Al Nowais, επιβεβαιώθηκε η περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας και του Οργανισμού.
Μεταξύ των βασικών αποτελεσμάτων της συνάντησης που αφορούν το Κέντρο ήταν:
- η συμφωνία για την ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για το Κέντρο Έρευνας και Παρακολούθησης του Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, με την ενεργό συμμετοχή και του ιδιωτικού τομέα ως πρόσθετη διάσταση της συνεργασίας,
- η έναρξη κοινής πρωτοβουλίας σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους παράκτιους και νησιωτικούς προορισμούς, η οποία περιλαμβάνει:
- τον καθορισμό δεικτών βιωσιμότητας,
- την αξιολόγηση κινδύνων,
- την ανάλυση της θερμικής ανθεκτικότητας των προορισμών,
- την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων,
- και τη δημιουργία εργαλείων διαχείρισης κινδύνων για τον τουριστικό τομέα.
Τα οφέλη για την περιοχή
Η συνεργασία με τον UN Tourism προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, όπως:
- τη δυνατότητα σύγκρισης των εθνικών στατιστικών δεδομένων με τα διεθνή πρότυπα τουριστικών στατιστικών,
- την πρόσβαση στην τεχνική υποστήριξη, την εξειδικευμένη τεχνογνωσία, τα εκπαιδευτικά εργαλεία και τα δίκτυα πολιτικής του UN Tourism,
- την προβολή των καλών πρακτικών της περιοχής στη διεθνή κοινότητα του UN Tourism,
- τη δημιουργία ενός αξιόπιστου θεσμικού διαύλου μέσω του οποίου μπορούν να αναδεικνύονται ζητήματα ιδιαίτερης σημασίας για την Ανατολική Μεσόγειο, όπως η ευαλωτότητα στην κλιματική αλλαγή, η εποχικότητα του τουρισμού, η συνδεσιμότητα των νησιών και οι πιέσεις που δέχεται το θαλάσσιο περιβάλλον.